هدف این درس بررسی تعاملها و ارتباطات چند جانبه میان سه رأس علم، فنّاوری و جامعه است. عموماً در درسهای دانشکدههای فلسفه، از منظری انتزاعی و بیشتر صوری به علم و نظریههای علمی نگریسته می شود و این نکته فراموش میشود که علم (در معنای عام آن شامل روالهای علمی، محتوای نظریههای علمی و کاربست دستاوردهای علمی) در محیطی اجتماعی شکل میگیرد. علمورزی هم متأثر از ارزشها، فرهنگها و مناسبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حاکم بر جامعه است و هم بر آنها تأثیر میگذارد. فنّاوری نیز از این قاعده مستثنی نیست و انواع مختلف طراحیهای فنّی میتوانند برخاسته از مناسبات اجتماعی و سیاسی حاکم بوده و بر حوزههای هنجارینی مانند اخلاق تأثیر بگذارند. در سالهای اخیر انواع مطالعات اجتماعی علم و فنّاوری رواج فراوان یافته و برهمکنش علم، فنّاوری و جامعه مورد توجه بوده است.
در این درس طی ۱۵ جلسه به سرفصلهای زیر خواهیم پرداخت:
جامعهشناسی علم (SS) (با تأکید بر آراء وبر و مرتون) ۲ جلسه
جامعهشناسی معرفت علمی و برنامة قوی (SSK) (با تأکید بر آراء بلور، کالینز و پینچ) ۲ جلسه
نظریة شبکه-عامل و مسئلة آزمایش و آزمایشگاه (با تأکید بر آراء لاتور و شیپین) ۲ جلسه
جنسیّت و علم (با تأکید بر آراء کلر، هاردینگ، لانجینو و هاراوی) ۲ جلسه
عمومیسازی علم، فهم عامّه از علم و مشارکت عمومی در علم و فنّاوری ۲ جلسه
اخلاق علم ۲ جلسه
فنّاوری و اخلاق ۲ جلسه
فنّاوری و جامعه (بررسی موردی فنّاوریای خاص و چگونگی تعامل آن با روابط اجتماعی و اخلاق) ۱ جلسه
Leave a Reply